Với khóa K41 mình có thời gian gắn bó dài nhất trong các khóa mình từng dạy trước đây. Đầu tiên là những bài học phát âm chữ cái từ năm thứ nhất, tới những bài đọc hiểu khô khan ở năm thứ hai, rồi những lần phát biểu trên lớp dịch bài báo của năm thứ 3 thứ 4. Và giờ đây, ở một phương xa vào ngày đầu năm mới, mình bồi hồi nhớ lại khóa học gắn bó với mình biết bao kỷ niệm. Nào là những trò chơi trong lớp học, những buổi liên hoan nhân ngày nhà giáo, những câu hỏi hóc búa khó có thể trả lời và những buổi đi dã ngoại công viên đầy thú vị. Và rồi, những hình ảnh về những học trò năm xưa dần hiện lên trong tâm trí.

(...................) (1)

Mình muốn chia sẻ với các bạn một câu chuyện như là một hành trang mình gửi đến các bạn khi bước chân ra khỏi cánh cổng trường đại học. Hy vọng bài học cuối cùng này sẽ có ích cho các bạn.

Chuyện kể rằng một nhà diễn thuyết nổi tiếng bắt đầu buổi nói chuyện của mình bằng cách đưa ra một tờ 20 đô la. Nhìn xuống phía dưới đám đông, ông ta hỏi lớn: "Ai muốn tờ 20 đô la này?". Những cánh tay bắt đầu giơ lên. Nhà diễn thuyết lại nói: "Tôi sẽ đưa tờ 20 đô la này cho một người trong số các anh, nhưng trước hết hãy để tôi làm điều này". Nói rồi, ông ta vò nát tờ giấy bạc, và hỏi: "Ai vẫn muốn tờ giấy bạc này?". Vẫn có những cánh tay giơ lên.

"Tốt!" - nhà diễn thuyết tỏ vẻ hài lòng - "Vậy nếu tôi làm như thế này thì sao?". Ông vất tờ 20 đô la xuống đất và giẫm chân lên rồi nhặt lên, bây giờ nó trông thật nhàu nát và bẩn thỉu. "Bây giờ, ai vẫn muốn nó?". Vẫn có những cánh tay giơ lên dẫu có ít hơn so với lúc đầu.

"Các bạn thân mến, các bạn đã học được một bài học về giá trị. Bất kể những gì tôi đã làm với tờ giấy bạc này, các bạn vẫn muốn có nó bởi tất cả những điều đó chẳng làm giảm sút đi giá trị của tờ 20 đô la này chút nào. Nó vẫn có giá là 20 đô la"

Nhiều lần trong cuộc sống, chúng ta bị vấp ngã, thất bại, thậm chí "đi đến đường cùng'' chỉ vì những quyết định sai lầm hay hoàn cảnh đưa đẩy. Những lúc đó, chúng ta cứ nghĩ mình thật vô dụng. Không đâu bạn ạ! Hãy luôn tin rằng mỗi con người là một món quà của tạo hóa, và bạn chính là một món quà vô giá. Đừng bận tâm đến những gì đã xảy ra, kể cả những gì sẽ xảy ra, dù ở trong bất kỳ hoàn cảnh nào, bạn cũng sẽ không bao giờ mất đi giá trị của chính mình. Dù bạn sạch sẽ, tươm tất hay hôi hám, bẩn thỉu; trẻ trung, xinh đẹp hay nhăn nheo, già nua, bạn vẫn có ý nghĩa đối với những người yêu mến bạn.

Nhưng câu chuyện không dừng lại ở đây: Nhà diễn thuyết tiếp tục xé đôi tờ giấy bạc và hỏi lại "Ai muốn tờ 20 đô la này?" Số cánh tay giơ lên không còn bao nhiêu nhưng vẫn còn. Và đến cuối cùng, nếu nhà diễn thuyết đốt 1/2 tờ 20 đô la và hỏi: "Ai muốn tờ 20 đô la này?". Chắc chắn sẽ chẳng có ai mong muốn nữa. Trước những thất bại, không đánh mất đi giá trị của bản thân mình đã là điều phải làm, nhưng không phải ai cũng vò nát, dẫm lên cho nó xong. Hầu hết trong chúng ta khi phải đối mặt với khó khăn trong cuộc sống đều tìm đến sự hủy hoại, rượu, thuốc, đua xe, thú vui bản năng... Điều đó cũng giống như việc bạn xé đôi tờ giấy bạc hoặc đốt đi một phần cuộc đời mình. Không bao giờ có thể lấy lại được nữa. Đừng nên làm như vậy. (hieulc) Và tới đây, câu chuyện vẫn còn tiếp tục: "Sau khi đốt xong tờ giấy bạc 20$, nhà diễn giả lại lấy ra tờ 20$ và một tờ 100$ và nói: Ai muốn tớ 20$ thì giơ tay trái lên, ai muốn tờ 100$ thì giơ tay phải lên. Và khi nhìn xuống khán phòng, tất cả mọi người đều giơ tay phải."

Vậy bài học nhận được ở đây là gì? Ở trên là bài học về chân giá trị, giá trị sẽ không bị mất đi dù có bị vùi dập đến như thế nào. Tiếp theo nói về bài học không vì những thất bại mà tự mình đánh mất đi giá trị của bản thân như việc đồng tiền bị xé hay đốt sẽ chẳng còn giá trị gì hết. Còn ở đây nói đến một quy luật: giá trị cao hơn bao giờ cũng có được tầm ảnh hưởng lớn hơn và khi đó những cái giá trị thấp hơn đứng bên cạnh sẽ chẳng còn ý nghĩa (mặc dù nó vẫn còn nguyên giá trị). Tờ 20$ dù có bị vò xé, dẫm nát vẫn có giá trị là 20$ nhưng khi nó đứng cạnh đồng 100$ thì chẳng còn ai chú ý tới giá trị của nó nữa. Và ở đây lại thêm một bài học nữa về giá trị: đồng 20$ hay 100$ dù như thế nào vẫn chỉ là đồng 20$ hay 100$ nhưng giá trị của con người thì khác, nó có thể thay đổi và phụ thuộc vào nỗ lực của bản thân mỗi chúng ta. Bởi vậy, đừng nên chỉ bằng lòng với giá trị hiện có của mình, hãy không ngừng nâng cao giá trị của bản thân, khiến không có gì có thể vò nát được bạn. Đồng 20$ có thể bị dẫm nát nhưng những viên kim cương lấp lánh kia, không những không thể bị vò xé mà luôn được mọi người nâng niu gìn giữ.

Hẹn gặp lại

Tokyo mùng 1 tết năm 2007

007

(1) lược bỏ đoạn kể về các học sinh K41, các bạn K41 có thể vào xem chi tiết tại địa chỉ sau: http://betotoshi.com